poradnik-instalacje_elektryczne

Préparation du document



www.moeller.pl
Współczesne instalacje elektryczne
w budownictwie jednorodzinnym
BIBLIOTEKA
COSiW
SEP

Współczesne instalacje elektryczne
w budownictwie jednorodzinnym
PORADNIK ELEKTROINSTALATORA
Recenzent:
mgr inż. Andrzej Boczkowski
Autorzy:
• Część I
INSTALACJE ELEKTRYCZNE W BUDYNKACH MIESZKALNYCH
inż. Dariusz Drop
inż. Ryszard Drop
mgr inż. Andrzej Majewski
mgr inż. Tomasz Bianga
• Część II
INSTALACJA SIECI KOMPUTEROWEJ
Marcin Wlazło
mgr inż. Adam Włastowski
• Część III
OPROGRAMOWANIE WSPOMAGAJĄCE PROJEKTOWANIE
mgr inż. Jacek Półkoszek
mgr inż. Artur Tobiasz
• Część IV
PROJEKT INSTALACJI W SYSTEMIE XCOMFORT
mgr inż. Mariusz Tomaszewski
© Copyright by Moeller Sp. z o.o.
80-299 Gdańsk, ul. Galaktyczna 30
tel. (0-58) 554 79 00
fax (0-58) 554 79 09
http://www.moeller.pl
© Copyright by Centralny Ośrodek Szkolenia i Wydawnictw SEP
00-050 Warszawa, ul. Świętokrzyska 14
tel. (0-22) 336-14-19 (21)
fax: (022) 336-14-22 (25)
e-mail: poczta@cosiw.pl
http://www.cosiw.pl
http://sklep.cosiw.pl
Warszawa 2006
ISBN 83-89008-91-2
Wydanie I
CZĘŚĆ I
INSTALACJE ELEKTRYCZNE W BUDYNKACH MIESZKALNYCH
1. Założenia ogólne do projektowania instalacji elektrycznych w budownictwie mieszkaniowym
jednorodzinnym. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5
2. Zasady doboru przewodów i urządzeń zabezpieczających. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5
2.1 Dobór przekroju przewodów w obwodach instalacji elektrycznej. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5
2.1.1 Dobór przekroju przewodu ze względu na obciążalność prądową długotrwałą. . . . . . . 6
2.1.2 Dobór przekroju przewodu ze względu na dopuszczalny spadek napięcia. . . . . . . . . . 6
2.1.3 Dobór przekroju przewodu ze względu na wytrzymałość mechaniczną. . . . . . . . . . . . 8
2.1.4 Dobór przekroju przewodu ze względu na skuteczność ochrony
przeciwporażeniowej. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
2.2 Dobór zabezpieczeń. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
2.2.1 Zabezpieczenie przeciążeniowe. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
2.2.2 Zabezpieczenie zwarciowe. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
2.2.3 Selektywność zabezpieczeń. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11
3. Urządzenia ochronne różnicowoprądowe. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
4. Pomieszczenia wyposażone w wannę lub/i basen natryskowy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20
5. Ochrona przepięciowa. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21
6. Połączenia wyrównawcze główne i dodatkowe (miejscowe). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36
7. Uziomy fundamentowe. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38
8. Zastosowanie przekaźników programowalnych EASY. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40
9. Projekt instalacji elektrycznej. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43
9.1 Przedmiot opracowania. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43
9.2 Zakres opracowania. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 44
9.3 Zasilanie w energię elektryczną. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 44
9.3.1 Złącze. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 44
9.3.2 Linia kablowa od złącza kablowego do rozdzielnicy w budynku. . . . . . . . . . . . . . . . 44
9.3.3 Rozdzielnica główna w budynku. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 44
9.4 Instalacje odbiorcze. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 44
9.4.1 Instalacja oświetleniowa wewnątrz budynku. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 44
9.4.2 Instalacja oświetlenia zewnętrznego. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 44
9.4.3 Instalacja gniazd wtyczkowych, ogrzewania. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 45
9.4.4 Zasilanie zaworu tryskaczy ogrodowych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 45
9.4.5 Automatyka EASY. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 45
9.4.6 Ochrona przepięciowa. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 46
9.4.7 Ochrona przed porażeniem. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47
9.4.8 Zabezpieczenie przeciwpożarowe instalacji. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47
9.5 Uwagi końcowe. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47
9.6 Obliczenia. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 48
9.6.1 Moc zainstalowana. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 48
9.6.2 Moc zapotrzebowana (obliczeniowa) dla budynku. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 52
9.6.3 Dobór przewodów i zabezpieczeń. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 52
9.7 Zestawienie aparatów, sprzętu i osprzętu firmy MOELLER zastosowanych w projekcie. . . . . 63
1
CZĘŚĆ II
INSTALACJA SIECI KOMPUTEROWEJ
1. Sieci lokalne - podstawy teoretyczne. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 70
1.1 Normatywne podstawy tworzenia sieci lokalnych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 70
1.2 Topologia sieci lokalnych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 70
1.3 Media transmisyjne używane w sieciach LAN. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 71
1.4 Rodzaje skrętki. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 71
1.5 Kategorie skrętek miedzianych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 72
1.6 Urządzenia aktywne sieci LAN. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 73
1.7 Adresy MAC. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 73
2. Sieci lokalne - wskazówki instalatorskie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 73
2.1 Dobór komponentów okablowania strukturalnego. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 73
2.2 Instalacja okablowania. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 76
2.3 Montaż kabla w gniazdach sieciowych i panelach krosowych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 77
2.4 Montaż końcówek RJ-45. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 79
2.5 Montaż urządzeń w szafach 19’’. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 80
3. Przykładowy projekt sieci lokalnej. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 82
3.1 Założenia wstępne. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 82
3.2 Podłączenie sieci lokalnej do Internetu – projekt logiczny sieci. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 82
3.3 Okablowanie budynku – projekt fizyczny sieci. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 83
3.4 Punkt dystrybucyjny (rozdzielnia). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84
3.5 Tabela materiałów zastosowanych do budowy instalacji sieciowej. . . . . . . . . . . . . . . . . . 86
CZĘŚĆ III
OPROGRAMOWANIE WSPOMAGAJĄCE PROJEKTOWANIE
1. Wstęp. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87
2. Programy do wspomagania projektowania. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87
2.1 Program PAJĄK. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87
2.2 Program XPD. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 95
CZĘŚĆ IV
PROJEKT INSTALACJI W SYSTEMIE XCOMFORT
1. Wstęp. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 98
2. Programowanie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 99
3. Opis działania. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .101
Część zamówieniowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .104
Dokumentacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .131
Literatura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .137
Normy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .138
2
Wprowadzenie
Niniejsze opracowanie pomyślane zostało jako swego rodzaju poradnik dla elektroinstalatorów,
projektantów i osób obecnie zajmujących się, bądź w przyszłości zainteresowanych, problematyką
związaną z projektowaniem i wykonywaniem nowoczesnych instalacji elektrycznych w budynkach.
Opracowanie zawiera elementy teorii, ułatwiające lepsze zrozumienie zagadnień związanych z procesem
projektowania. Praca została podzielona na cztery części:
1. Projekt instalacji elektrycznej wykonanej w sposób klasyczny (tradycyjny).
2. Projekt prostej instalacji komputerowej.
3. Obliczenia wykonane za pomocą programów Pająk i XPD.
4. Alternatywny projekt instalacji w systemie Xcomfort.
Na przykładzie istniejącego domu jednorodzinnego pokazano krok po kroku metodykę postępowania,
od wstępnych założeń poczynając, poprzez etap obliczeń oraz dobór aparatury i oprzewodowania,
na ostatecznym opracowaniu wyników kończąc. Obliczenia sprawdzono przy użyciu programu Pająk.
Praca została wykonana zgodnie z obowiązującymi normami, warunkami technicznymi, zaleceniami
w zakresie projektowania i wykonywania instalacji elektrycznych oraz zasadami wiedzy technicznej. Dlatego
też, stanowić może cenną pomoc zarówno dla fachowca jak i dla Czytelnika mającego jedynie ogólne pojęcie
o projektowaniu, a pragnącego poszerzyć swoje wiadomości w tym zakresie.
Autorzy
3
4
CZĘŚĆ I
INSTALACJE ELEKTRYCZNE W BUDYNKACH MIESZKALNYCH
1. Założenia ogólne do projektowania instalacji elektrycznych w budownictwie mieszkaniowym
jednorodzinnym.
Przy projektowaniu instalacji elektrycznej należy zapewnić spełnienie następujących wymagań:
a) ochrony ludzi, zwierząt domowych i pomieszczeń od niebezpieczeństw mogących wystąpić
w instalacji elektrycznej takich jak:
- porażenie prądem elektrycznym,
- nadmiernym wzrostem temperatury mogącym spowodować pożar lub inne szkody.
b) prawidłowe działanie instalacji elektrycznej zgodnie z przeznaczeniem.
Spełnienie tych wymagań nastąpi, jeżeli w projektowaniu instalacji elektrycznej zastosuje się następujące
kryteria:
a) przekrój przewodów powinien być określony stosownie do:
- ich dopuszczalnej maksymalnej temperatury (dopuszczalnej wielkości obciążenia),
- dopuszczalnego spadku napięcia,
- oddziaływań elektromechanicznych mogących powstawać podczas zwarć,
- oddziaływań mechanicznych, na które przewody mogą być narażone.
b) wybór typu przewodów i sposoby ich instalowania zależą od:
- właściwości środowiska (klimatyczne warunki otoczenia),
- dostępności do przewodów (instalacji) dla ludzi i zwierząt,
- oddziaływań mechanicznych (uderzenia, wibracje), na które mogą być narażone przewody,
- napięcia.
c) rodzaje i dane znamionowe zabezpieczeń (urządzeń) powinny być dobrane z uwzględnieniem
funkcji, jaką mają one spełniać, czyli przed jakimi skutkami powinny zabezpieczać (przeciążenia,
prądu zwarciowego, przepięcia, obniżenia wartości napięcia lub zaniku).
d) wyposażenie zastosowane w instalacji elektrycznej winno spełniać wymagania odpowiednich norm.
Dobrane elementy wyposażenia elektrycznego powinny mieć odpowiedni parametry techniczne:
- napięcie dobrane do maksymalnych zastosowanych napięć roboczych, jak również do mogących
wystąpić przepięć
- prąd z uwzględnieniem maksymalnych prądów roboczych oraz z uwzględnieniem prądów
mogących wystąpić w warunkach zakłóceniowych
- obciążenie dobrane na podstawie parametrów technicznych powinno być dostosowane
do normalnych warunków eksploatacji
2. Zasady doboru przewodów i urządzeń zabezpieczających.
2.1 Dobór przekroju przewodów w obwodach instalacji elektrycznej.
Dobór przewodów w instalacjach elektrycznych polega na wyznaczeniu przekroju przewodu
ze względu na:
- obciążalność prądową długotrwałą,
- dopuszczalny spadek napięcia,
- wytrzymałość mechaniczną,
- skuteczność ochrony przeciwporażeniowej.
Przykładowe obliczenia dla zaprojektowanego obiektu – patrz strona 56
5