JOEBUUy22v1-2011

Préparation du document




วารสารศึกษาศาสตร์
Journal of Education
ปีที่ 22 ฉบับที่ 1 ตุลาคม 2553 - มกราคม 2554
Vol.22 No.1 October 2010 - January 2011
ISSN 0125-3212
วัตถุประสงค์
1. เพื่อทำ�หน้าที่เป็นสื่อกลางแสดงความคิดเห็นเชิงวิชาการของคณาจารย์ นักวิชาการ ศิษย์ปัจจุบันและศิษย์เก่า
2. เพื่อทำ�หน้าที่เผยแพร่การทดลอง การค้นคว้า การวิจัยของคณาจารย์ นักวิชาการ ศิษย์ปัจจุบัน และศิษย์เก่า
ทั้งหลายภายในและนอกสถาบัน
3. เพื่อส่งเสริมและพัฒนาวิชาการแขนงศึกษาศาสตร์ ทั้งการเขียนบทความวิชาการและบทความพิเศษ
4. เพื่อทำ�หน้าที่เป็นแหล่งกลางในการติดต่อทางวิชาการระหว่างคณะศึกษาศาสตร์ ศิษย์เก่าและผู้สนใจทั่วไป
ที่ปรึกษา
บรรณาธิการ
คณะกรรมการประจำ�คณะศึกษาศาสตร์
รองศาสตราจารย์ ดร.มนตรี แย้มกสิกร
ผู้ช่วยบรรณาธิการ
คณะกรรมการ
ดร.​สุทธาภา ​โชติ​ประดิษฐ�
1. รองศาสตราจารย์ ดร.มนตรี แย้มกสิกร 12. ดร.ผดุงชาติ สุวรรณวงศ์
2. ดร.สุทธาภา โชติประดิษฐ์ 13. ดร.พรหมสวัสดิ์ ทิพย์คงคา
3. ศาสตราจารย์ ดร.พจน์ สะเพียรชัย 14. รองศาสตราจารย์ ดร.สมสิทธิ์ จิตรสถาพร
4. ศาสตราจารย์ ดร.เสริมศักดิ์ วิศาลาภรณ์ 15. รองศาสตราจารย์ ดร.ฉลอง ทับศรี
5. ศาสตราจารย์ ดร.ชัยยงค์ พรหมวงศ์ 16. ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ระพินทร์ ฉายวิมล
6. ศาสตราจารย์ศรียา นิยมธรรม 17. รองศาสตราจารย์ ดร.สุวิชัย โกศัยยะวัฒน์
7. ศาสตราจารย์ ดร.สุมาลี สังข์ศรี 18. ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.เวชฤทธิ์ อังกนะภัทรขจร
8. ศาสตราจารย์ ดร.ปราณี กุลละวณิชย์ 19. ดร.สารทิศ สกุลคู
9. Professor Dr. John Wilson 20. ดร.พรรณทิพา พรหมรักษ์
10. Professor Dr. Eugene Sheehan 21. อาจารย์เอกวิทย์ โทปุรินทร์
11. Professor Dr. Benedict Gondron 22. นางสาวสุปราณี เสงี่ยมงาม
http://www.edu.buu.ac.th
ประสานงานกองบรรณาธิการและสมาชิก ดร.สุทธาภา โชติประดิษฐ์ ผู้ช่วยบรรณาธิการ
โทร. (038) 102222 ต่อ 2021 โทรสาร (038) 391043
จัดทำ�โดย
คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา
สำ�นักงาน
สำานักงานเลขานุการ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา
ต.แสนสุข อ.เมือง จ.ชลบุรี 20131
ผู้จัดต้นฉบับ นางสาวสุปราณี เสงี่ยมงาม taew_supranee@hotmail.com
ออกแบบปก - จัดรูปเล่ม - พิมพ์ที่ เก็ทกู๊ดครีเอชั่น
62 ถ.บ้านบึง - บ้านค่าย ต.บ้านบึง อ.บ้านบึง จ.ชลบุรี 20170
โทรศัพท์ (038) 443202
บทความ
- บทความหรือข้อคิดเห็นใดๆ ในวารสารศึกษาศาสตร์ถือว่า
เป็นความคิดเห็นของผู้เขียนโดยเฉพาะ คณะศึกษาศาสตร์
มหาวิทยาลัยบูรพา หรือคณะบรรณาธิการ
ไม่จำาเป็นต้องเห็นพ้องด้วยเสมอไป
- บทความที่ได้นำาลงในวารสารศึกษาศาสตร์ผู้ใดจะนำาไปตีพิมพ์ที่อื่น
โปรดขออนุญาตบรรณาธิการหรือผู้เขียนก่อน
ต้นฉบับ (ติดต่อส่งต้นฉบับได้ที่) รองศาสตราจารย์ ดร.มนตรี แย้มกสิกร บรรณาธิการ
E-mail : montree@buu.ac.th, Myamkasikorn@yahoo.com
ดร.สุทธาภา โชติประดิษฐ์ ผู้ช่วยบรรณาธิการ
sutthaph@buu.ac.th, edubuu_journal@hotmail.com
กำ�หนดออก ปีละ 3 ครั้ง
สมัครเป็นสมาชิก โปรดยื่นความจำานงได้ตามแบบใบสมัครสมาชิกในหน้าสุดท้าย
พร้อมส่งเงินสดหรือธนาณัติ ปทฝ. มหาวิทยาลัยบูรพา (ยกเว้นเช็คไม่รับ
เนื่องจากจะต้องถูกหักเงิน) สั่งจ่ายในนาม ดร.สุทธาภา โชติประดิษฐ์
ผู้ช่วยบรรณาธิการ มหาวิทยาลัยบูรพา อ.เมือง จ.ชลบุรี 20131
ค่าบำ�รุงสมาชิก
ปีละ 150 บาท (รวมค่าส่ง)
โฆษณา ติดต่อลงโฆษณาได้ที่ ดร.สุทธาภา โชติประดิษฐ์ ผู้ช่วยบรรณาธิการ
คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา จังหวัดชลบุรี 20131
โทร. (038) 102222 ต่อ 2021
โทรสาร (038) 391043
บทบรรณาธิการ
สารบัญ
หน้า
บทความวิชาการ
จิตตปัญญาศึกษา 1
ดร.ศิรประภา พฤทธิกุล
บทความวิจัย
บทเรียนฝึกทักษะแบบฐานสมรรถนะเรื่องการตัดต่อวิดีโอแบบนอนลิเนียร์หลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง 14
สำานักบริหารงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน
ชณัฐพงษ์ อารีรมย์
ประสิทธิภาพของโมเดลและการตรวจสอบการทำาหน้าที่ต่างกันของข้อสอบ 23
พหุมิติโดยวิธีการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยันแฝงภายใน
ชัยยศ ชาวระนอง
ปัจจัยที่ส่งผลต่อการตัดสินใจเลือกประกอบอาชีพครู : การวิเคราะห์ข้ามกลุ่มตัวอย่าง 36
ของนักเรียนมัธยมศึกษาปีที่ 6 และนิสิตนักศึกษา ครุศาสตร์/ศึกษาศาสตร์
ทรัพย์สิดี เที่ยงพูนวงศ์
การบริหารงานวิชาการของโรงเรียนในอำาเภอคุระบุรี เขตพื้นที่การศึกษาพังงา 50
บังอร กาญจนพันธุ์
ทรรศนะต่อการจัดการศึกษาด้วยระบบการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมของครูโรงเรียน 59
ในเขตอำาเภอท้ายเหมือง จังหวัดพังงา
ผ่องภักดิ์ จันทรภาพ
การพัฒนาแบบตรวจสอบรายการประเมินตนเองเพื่อใช้ในการเทียบเคียงการปฏิบัติงานทางวิชาชีพครู 67
พิรุนเทพ เพชรบุรี
ปัจจัยเชิงสาเหตุที่มีอิทธิพลต่อการใช้คอมพิวเตอร์เพื่อการศึกษา ของพนักงานครู สังกัดโรงเรียนเทศบาล 81
กลุ่มการศึกษาท้องถิ่นที่ 10
ภาวินี จักรไชย
องค์ประกอบของกลยุทธ์การตลาดที่มีอิทธิพลต่อความสำาเร็จของโรงเรียนเอกชน 91
สุชาดา อังศุจินดา
การปฏิบัติงานด้านการเรียนการสอนของครูโรงเรียนในอำาเภอคุระบุรี เขตพื้นที่การศึกษาพังงา 111
อุบล ศรีทอง
การเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน และการคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 121
โดยใช้กิจกรรมการสอนแบบโยนิโสมนสิการกับการใช้กิจกรรมการสอนตามคู่มือครู
ปราโมทย์ อาจวิชัย
รายนามคณะกรรมการกลั่นกรองบทความ 135
Editorial
Content
Review Article
Academic Issues
Contemplative Education 1
Dr.Siraprapa Phruttikul
Research in Education
Competency based skills training lessons on nonlinear video editing for Diploma Degree Office 14
of The Private Education Commission
Chanatpong Arirom
Efficiency of model and detecting differential multidimentional items functioning by Nested 23
Confirmatory Factor Analysis
Chaiyot Chaoranong
Factors Affecting Teaching Career Decision-Making : A Cross-Sample Analysis 36
of Twelfth Grade Students And Pre--Service Teachers
Sapsidee Tiangpoonwong
School Academic Administration in Kuraburi District, Phang-Nga Educational Region 50
Bung-on Kanjanapan
Teachers’ Opinions on Educational Management through Distance Learning via 59
Satellite System in Tai – Mueng District, Phang-nga Province
Pongpuk Juntarapap
Development of A Self-evaluation Checklist for Benchmarking Teaching 67
Professional Practices
Pirunthep Phetchaburi
The Causal Factors Influencing Using Computers to Education of Teachers Under 81
the jurisdiction of Municipal School in Local Education Zone 10
Pawinee Jakchai
The Components of Marketing Strategy Influencing Success of Private Schools 91
Suchada Angsujinda
The Instruction Performance of Teachers in Kuraburi District, 111
Phang-nga Educational Service Area.
Ubol Sirthong
Comparisons of Learning Achievement and Critical Thinking of Matthayomsuksa 1 121
Students Using Yonisomanasikara Teaching Activities and Using Teacher’s Handbook Activities
Pramote Archwichai
Listing of Peer Reviewers 135
บทบรรณาธิการ
วารสารศึกษาศาสตร์ ปีที่ ๒๒ ฉบับที่ ๑ ประจำาเดือนตุลาคม ๒๕๕๓ ถึง เดือนมกราคม
พ.ศ.๒๕๕๔ คณะกองบรรณาธิการได้รับบทความที่ส่งเข้ามาจำานวนมาก และจำาเป็นต้องกลั่นกรองอย่าง
เข้มข้น เพื่อให้ผลงานที่ผ่านการพิจารณา และลงตีพิมพ์เป็นผลงานที่เกิดประโยชน์ และมีคุณค่าต่อวงวิชาการ
มากที่สุด
บทความวิชาการที่น่าสนใจบทความหนึ่ง คือบทความเรื่อง จิตตปัญญา ซึ่งจะทำาให้ท่าน
ได้แนวคิดสำาคัญทางจิตตปัญญา นอกจากนั้น วารสารศึกษาศาสตร์ฉบับนี้ ยังมีการนำาเสนอผลงานวิจัย
ในกลุ่ม"ปัจจัยเชิงสาเหตุ..." และงานวิจัยที่เกี่ยวกับการพัฒนาบทเรียนฝึกทักษะ ; การบริหารงานวิชาการ ;
ประสิทธิภาพของโมเดล และการตรวจสอบการทำาหน้าที่ต่างกันของข้อสอบพหุมิติ โดยวิธีการวิเคราะห์องค์
ประกอบเชิงยืนยันแฝงภายใน
กองบรรณาธิการ หวังเป็นอย่างยิ่งว่า ท่านผู้อ่านและผู้ใช้ประโยชน์จากวารสารศึกษาศาสตร์
มหาวิทยาลัยบูรพา จะให้ข้อเสนอแนะที่เป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาวารสารบ้างในโอกาสต่อไป
ขอขอบพระคุณล่วงหน้า
(รองศาสตราจารย์ ดร.มนตรี แย้มกสิกร)
บรรณาธิการ
๑๕ พ.ค. ๕๔
ใบสมัครสมาชิก
วารสารศึกษาศาสตร์
http://www.buu.ac.th
ข้าพเจ้า..............................................
ขอสมัครเป็นสมาชิกวารสารศึกษาศาสตร์
( ) ๑ ปี ค่าสมาชิก ๑๕๐ บาท
( ) ๒ ปี ค่าสมาชิก ๓๐๐ บาท
พร้อมนี้ได้ส่ง
( ) เงินสด.....................................บาท
( ) เช็คธนาคาร....................................
สาขา..........................................
เลขที่.........................................
วันที่..........................................
ตั๋วแลกเงิน / ธนาณัติ ปทฝ. ม.บูรพา
สั่งจ่ายในนาม ดร.สุทธาภา โชติประดิษฐ์
ผู้ช่วยบรรณาธิการและ
คณะกรรมการกองบรรณาธิการ
มหาวิทยาลัยบูรพา อ.เมือง จ.ชลบุรี ๒๐๑๓๑
โทร./โทรสาร (๐๓๘) ๓๙๑๐๔๓
โทร. (๐๘๙) ๖๖๙๗๐๘๐
(๐๓๘) ๑๐๒๒๒๒ ต่อ ๒๐๘๔
สมาชิกวารสารศึกษาศาสตร์
(สำ�หรับเจ้าหน้าที่)
สมาชิกเลขที่...................../.................
เริ่มเป็นสมาชิกตั้งแต่ ......./......./..........
( ) ฉบับที่
หมดอายุ ......../........./..........
( ) วันที่ .........................................
ฉบับที่ .......................................
(ฉบับที่)
โปรดส่งวารสารไปที่
ชื่อ-สกุล................................................
ที่อยู่/ที่ทำางาน.........................................
............................................................
ถนน.................... เขต/อำาเภอ................
จังหวัด.................. รหัสไปรษณีย์.............
โทรศัพท์...............................................
ลงชื่อ..................................
(.......................................)
......./......./.......
วารสารศึกษาศาสตร์ ปีที่ 22 ฉบับที่ 1 เดือน ตุลาคม 2553 - มกราคม 2554 1
จิตตปัญญาศึกษา
(Contemplative Education)
ศิรประภา พฤทธิกุล*
บทคัดย่อ
จิตตปัญญาศึกษาเป็นรูปแบบหนึ่งของการศึกษาแบบองค์รวม ซึ่งใช้วิธีการที่หลากหลายบนหลักการแห่งการ
สังเกตภายในตน การมีสติกับปัจจุบันขณะ และการเรียนรู้ด้วยใจอย่างใคร่ครวญ จุดมุ่งหมายคือเพื่อให้ผู้เรียนเกิด
ความชัดแจ้งทางปัญญาและการเปลี่ยนแปลงขั้นพื้นฐานที่มีต่อตนเองและจิตสำานึกต่อส่วนรวม บทความนี้นำาเสนอ
รายละเอียดเกี่ยวกับความเป็นมา ความหมาย จุดมุ่งหมาย ปรัชญาพื้นฐาน หลักการพื้นฐาน ลักษณะการจัด
กระบวนการเรียนรู้ และตัวอย่างรายวิชาการจัดประสบการณ์การเรียนรู้สำาหรับเด็กปฐมวัยตามแนววอลดอร์ฟโดยใช้
แนวคิดจิตปัญญาศึกษาเป็นฐาน ผลการนำาไปใช้คือ 1) กระบวนการจัดการเรียนรู้เกิดการบูรณาการอย่างสมดุลทั้ง
ทางกาย จิตใจ และปัญญา 2) ผลการเรียนรู้ 3 ด้าน ประกอบด้วย 2.1) ด้านความรู้ พบว่า นิสิตเกิดความเข้าใจใน
เนื้อหาของรายวิชา และเชื่อมโยงไปสู่การเข้าใจตนเอง เข้าใจเด็ก และการสร้างสรรค์สัมพันธภาพต่อผู้อื่น 2.2) ด้าน
ทักษะ พบว่า นิสิตพัฒนาการมีสติ การน้อมสู่ใจอย่างใคร่ครวญ และการรับรู้รับฟังอย่างลึกซึ้งมากขึ้น 2.3) ด้าน
เจตคติ พบว่า นิสิตมีความสุขและความกระตือรือร้นในการเรียนรู้
คำ�สำ�คัญ : จิตตปัญญาศึกษา, การศึกษาวอลดอร์ฟ, ครูปฐมวัย, การจัดกระบวนการเรียนรู้
Abstract
Contemplative Education is the one model of holistic education that utilizes variety of methods
based on self observation, meditation of present moment, and contemplation. The objectives of
process learning are to develop learner’s insight learning and transformation towards themselves
and social public spirit. This paper presented about background, definition, purpose, fundamental
philosophy, fundamental principle, learning process organization characteristic, and example
of Experiences for Young Children on Waldorf Approach subject based on the Contemplative
Education. The results of implementation were 1) the learning process organization was balanced
integration of physical, soul, and intellectual 2) the learning outcomes were 3 domains consisted
of: 2.1) cognitive domain was found that learners understood the subject content and related to
* อาจารย์สังกัดภาควิชาการจัดการเรียนรู้ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา
Journal of education
2Journal of education
Journal of Education Vol.22 No.1 October 2010 - January 2011
self awareness, child understanding, and creativity in relationship with other; 2.2) psychomotor
domain was found that learners developed meditation, contemplation, and deep listening; and
2.3) affective domain was found that learners were happy and performing active learning.
Keywords : Contemplative Education, Waldorf Education, Early Childhood Teachers, Learning
Process Organization
บทนำ�
จิตตปัญญาศึกษาเป็นกระบวนการเรียนรู้ที่
ค่อนข้างใหม่และได้รับความสนใจอย่างกว้างขวางใน
วงวิชาการปัจจุบัน กระแสความตื่นตัวและการเคลื่อนไหว
เกี่ยวกับแนวคิดนี้เกิดจากการที่โลกกำาลังเผชิญกับ
วิกฤตการณ์ต่างๆ ที่รุนแรงและขยายตัวไปอย่างรวดเร็ว
ไม่ว่าจะเป็นด้านการเมือง เศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม
และสิ่งแวดล้อม ซึ่งคาปรา (2543) กล่าวว่าแก่นแท้
ของทุกปัญหาล้วนสะท้อนมาจากวิกฤตการณ์เพียงหนึ่ง
เดียว คือ การใช้โลกทัศน์แบบแยกส่วน (Fragmentarist
View) ที่ได้ซึมแทรกเข้าไปในทุกศาสตร์ สำาหรับด้าน
การศึกษา ก่อให้เกิดปัญหาการจัดการศึกษาแบบแยกส่วน
นำาความรู้ที่อยู่ภายนอกเป็นตัวตั้ง มุ่งสอนวิชาที่แยกเป็น
หน่วยย่อย ซึ่งผู้เรียนไม่สามารถเชื่อมโยงความสัมพันธ์
ระหว่างวิชาและการน้อมรับคุณค่าของความรู้นั้นที่มีต่อ
ชีวิตได้ การเผชิญวิกฤตการณ์ดังกล่าวจึงเป็นที่มาของ
กระแสแห่งแนวการศึกษาใหม่ทั้งในระดับสากลและระดับ
ชาติที่มุ่งการพัฒนามิติด้านใน และกระบวนทัศน์องค์รวม
ซึ่งหนึ่งในหลายๆ แนวคิดที่กำาลังได้รับความสนใจและมี
ความสำาคัญมากขึ้นเรื่อยๆ คือแนวคิดจิตตปัญญาศึกษา
เนื้อหา
ความเป็นมา
Hart (2003) กล่าวว่าองค์ความรู้เกี่ยวกับ
จิตตปัญญาศึกษาเป็นหลักการพื้นฐานที่ปรากฏมาเป็น
พันปีในการค้นหาองค์ความรู้และปัญญาภายใน ช่วยก่อ
ให้เกิดกระบวนการวิเคราะห์ที่สมบูรณ์และความเข้าใจที่
ลึกซึ้ง จากหลักการดังกล่าวได้ปรากฏวิธีการในรูปแบบ
ต่างๆ กัน เช่น การฝึกสมาธิตามแนวพุทธศาสนา
โยคะตามแนวของฮินดู การสวดมนต์ตามแนวคริสต์
ศาสนา การตั้งคำาถามให้ถึงรากตามแนวคิดของเพลโต
การสะท้อนตามปรัชญาว่าด้วยความจริงตามธรรมชาติ
(metaphysical reflection) ตามประเพณีของซูฟี หรือ
การไตร่ตรองอย่างลึกซึ้ง (deep pondering) ตามคำา
แนะนำาของ Jewish Kabbalah ต่างสามารถนำาไปสู่การ
เกิดการหยั่งรู้ภายในใจ ตระหนักรู้ได้อย่างลึกซึ้งได้ และ
ช่วยหยุดนิสัยความเคยชินในกิจวัตรประจำาวัน
จิตตปัญญาศึกษาเริ่มใช้อย่างเป็นทางการ
ครั้งแรกที่มหาวิทยาลัยนาโรปะ มลรัฐโคโลราโด ประเทศ
สหรัฐอเมริกา ในปีค.ศ.1947 ก่อตั้งโดยเชอเกียม
ตรุงปะ- รินโปเช บนฐานของพุทธศาสนานิกายวัชรยาน
เป็นการจัดการศึกษาที่มุ่งเน้นไปที่การสืบค้นสำารวจ
ภายในตนเอง การเรียนรู้ผ่านประสบการณ์ตรงและ
การรับฟังด้วยใจที่เปิดกว้าง ซึ่งจะนำาไปสู่การตระหนักรู้
การหยั่งรู้ความเคารพในความเป็นมนุษย์และการยอมรับ
ในความแตกต่างหลากหลาย (ชลลดา ทองทวี และคณะ,
2551)
สำาหรับประเทศไทย กลุ่มจิตวิวัฒน์ได้นำาเสนอ
แนวคิดจิตตปัญญาศึกษานี้ออกสู่สาธารณะเป็นกลุ่ม
แรก และมีองค์กรต่างๆ ที่เป็นผู้บุกเบิกในสังคมไทย
เช่น สถาบันอาศรมศิลป์ เสมสิกขาลัย อาศรมวงศ์สนิท-
เสขิยธรรมวิทยาลัย สถาบันขวัญเมือง โครงการสื่อ